---

BIST Nedir?

Borsa İstanbul (BIST), Türkiye’nin tek düzenli menkul kıymetler borsası olup, sermaye piyasası araçlarının alım ve satım işlemlerinin yapıldığı, yatırımcıların finansal piyasalarda işlem yapmalarına olanak tanıyan kuruluştur. Borsa İstanbul, Borsa İstanbul AŞ olarak da bilinir ve 1985 yılında faaliyete geçmiştir. BIST, Türkiye’deki tüm hisse senetleri, tahviller, türev araçlar, endeksler ve yatırım fonları gibi menkul kıymetlerin işlem gördüğü, düzenlenmiş ve denetlenen bir piyasadır. BIST, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından düzenlenen ve denetlenen bir platformdur. Ayrıca, BIST’in amacı, yatırımcılara güvenli, şeffaf ve verimli bir işlem ortamı sunarak sermaye piyasalarının gelişimini desteklemektir.

---

BIST’in Temel Yapısı

Borsa İstanbul, dört ana piyasada işlem yapmaktadır:

1. BIST Hisse Senedi Piyasası (BIST Equity Market) Türkiye’deki halka açık şirketlerin hisse senetlerinin işlem gördüğü ana piyasa BIST Hisse Senedi Piyasası’dır. Bu piyasa, en büyük şirketlerin işlem gördüğü yer olup, BIST 30 Endeksi gibi önemli endekslerin hesaplandığı ve takip edildiği bir alandır.
2. BIST Tahvil ve Bono Piyasası (BIST Fixed Income Market) Devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri ve repo gibi sabit getirili menkul kıymetlerin işlem gördüğü piyasa BIST Tahvil ve Bono Piyasası’dır. Bu piyasa, yatırımcıların faiz gelirlerinden yararlanmak için işlem yapmalarına olanak tanır.
3. BIST Türev Piyasası (BIST Derivatives Market) Bu piyasa, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev ürünlerin işlem gördüğü piyasadır. Yatırımcılar, bu ürünleri kullanarak hem spekülasyon yapabilir hem de risklerini hedge edebilir.
4. BIST Yatırım Fonları ve Varlık Yönetimi Piyasası Bu piyasada, yatırımcılar, yatırım fonları ve ETF (Exchange Traded Fund) gibi araçlar aracılığıyla kolektif yatırım yapabilirler. Yatırım fonları, profesyonel portföy yöneticileri tarafından yönetilen ve küçük yatırımcıların fonlarını birleştirerek daha büyük yatırım fırsatlarından yararlanabileceği araçlardır.

---

BIST Endeksleri

Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinin performansını ölçmek amacıyla kullanılan çeşitli endeksler bulunmaktadır. En bilinen ve takip edilen endekslerden bazıları şunlardır:

1. BIST 100 Endeksi Türkiye'nin en geniş ve kapsamlı endekslerinden biri olup, Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük 100 şirketin hisselerinin performansını yansıtır. Bu endeks, Türk sermaye piyasasının genel sağlığını temsil eder ve yatırımcılar için önemli bir gösterge olarak kabul edilir.
2. BIST 30 Endeksi BIST 100 Endeksi’ne dahil olan şirketler arasında, işlem hacmi ve piyasa değeri açısından en büyük 30 şirketin hisse senetlerinin performansını ölçen bir endekstir.
3. BIST 50 Endeksi BIST 30 Endeksi’ne göre daha geniş bir kapsama sahip olan bu endeks, BIST 100 içerisindeki 50 hisse senedinin performansını ölçer.
4. BIST Sıfır Endeksi Yatırımcıların, belirli bir fiyat seviyesinin altına düşen hisse senetlerini takip etmelerini sağlayan endekslerden biridir.

---

BIST’te İşlem Yapma

Borsa İstanbul’da yatırım yapabilmek için yatırımcıların bir aracı kurum aracılığıyla işlem yapmaları gerekmektedir. Yatırımcılar, bir aracı kurumda hesap açarak, kendi tercih ettikleri finansal ürünler üzerinden işlem yapabilirler. BIST’te işlem yaparken dikkat edilmesi gereken önemli faktörler:

1. Likidite BIST'teki büyük endeksler ve şirketler genellikle yüksek likiditeye sahiptir. Bu durum, yatırımcıların istedikleri zaman alım satım yapmalarını kolaylaştırır.
2. Yatırımcı Türleri Borsa İstanbul’da, bireysel yatırımcılar ve kurumsal yatırımcılar olmak üzere iki ana yatırımcı türü işlem yapmaktadır. Kurumsal yatırımcılar, büyük fonlar, sigorta şirketleri, emeklilik fonları gibi yatırımcıları ifade ederken, bireysel yatırımcılar kendi hesaplarında işlem yapan kişi yatırımcılardır.
3. BIST'te İşlem Saatleri Borsa İstanbul, hafta içi her gün 9:00 ile 18:00 arasında açık olup, yatırımcılar bu saatlerde alım-satım işlemleri gerçekleştirebilirler. Ayrıca, bazı türev ürünler için gece seansları da bulunabilir.
4. Teminat ve Marjin İşlemleri BIST’te kaldıraçlı işlemler yapmak mümkündür. Yatırımcılar, belirli bir teminatla daha büyük pozisyonlar açabilirler. Bu durum, potansiyel kazançları artırsa da, aynı zamanda yüksek riskler taşır.

---

BIST’in Avantajları

1. Yüksek Likidite Borsa İstanbul, büyük işlem hacmi ve likiditesi ile yatırımcıların işlem yapmalarını kolaylaştırır. Bu, alım ve satım fiyatları arasındaki farkların düşük olmasını sağlar.
2. Çeşitli Yatırım Araçları BIST, hisse senetleri, tahviller, emtialar, türev ürünler gibi geniş bir yatırım aracı yelpazesi sunar. Yatırımcılar, risk profillerine uygun çeşitli araçlardan faydalanabilirler.
3. Yerli ve Yabancı Yatırımcılar İçin Erişilebilirlik Borsa İstanbul’a sadece yerli yatırımcılar değil, aynı zamanda yabancı yatırımcılar da işlem yapabilmektedir. Bu durum, Türkiye’nin sermaye piyasalarını küresel düzeyde daha erişilebilir hale getirmiştir.
4. Borsa İstanbul’un Düzenlemeleri ve Denetimi BIST, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Borsa İstanbul’un kendi iç düzenlemeleri tarafından denetlenir. Bu sayede, yatırımcıların daha güvenli ve şeffaf bir ortamda işlem yapması sağlanır.

---

BIST’in Riskleri

1. Piyasa Riskleri Piyasaların genelinde yaşanan ekonomik, politik ve toplumsal olaylar Borsa İstanbul’un değerini etkileyebilir. Bu nedenle, yatırımcıların dikkatli bir şekilde analiz yaparak işlem yapmaları gerekmektedir.
2. Likidite Riski Her hisse senedi ya da finansal ürün, aynı likiditeye sahip değildir. Düşük likiditeli hisse senetlerinde, yatırımcıların pozisyonlarını istediği fiyattan satması zor olabilir.
3. Kaldıraçlı İşlem Riski Kaldıraçlı işlemler, potansiyel kazançları artırabileceği gibi, aynı şekilde kayıpları da artırabilir. Yatırımcılar, kaldıraçlı işlemlerde riskleri doğru bir şekilde yönetmelidir.

---

Borsa İstanbul (BIST), Türkiye'nin en önemli finansal platformlarından biri olarak, yatırımcılara geniş bir yatırım aracı yelpazesi sunar. Hisse senetlerinden, vadeli işlem sözleşmelerine kadar pek çok farklı üründe işlem yapılabilmesi, BIST’i yatırımcılar için cazip kılmaktadır. Ancak, piyasada işlem yaparken dikkatli bir analiz ve doğru risk yönetimi stratejilerinin kullanılması gerekmektedir.